Ý NGHĨA LỊCH SỬ CỦA VĂN MIẾU QUỐC TỬ GIÁM

     

Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu - văn miếu

*
58 phố văn miếu (Xem bản đồ)

*
Trung tâm vận động VHKH văn miếu quốc tử giám - Quốc Tử Giám

*
(+84) 243.845.2917

*
http://vanmieu.gov.vn/

*
info
*

Điểm du lịch


QR Code

*

PDF

*

DI TÍCH QUỐC GIA ĐẶC BIỆT

VĂN MIẾU - QUỐC TỬ GIÁM

*

Quần thể loài kiến trúc quốc tử giám - quốc tử giám bao gồm: hồ nước Văn, khu văn miếu - văn miếu và sân vườn Giám với kiến trúc chủ thể là văn miếu quốc tử giám - chỗ thờ Khổng Tử và văn miếu - ngôi trường đại học thứ nhất của Việt Nam.

Bạn đang xem: ý nghĩa lịch sử của văn miếu quốc tử giám

Khu văn miếu quốc tử giám - văn miếu có tường gạch vồ bao quanh, phía trong chia thành 5 lớp không khí với các kiến trúc khác nhau. Từng lớp không khí đó được số lượng giới hạn bởi những tường gạch tất cả 3 cửa ngõ để thông cùng nhau (gồm cửa ở trung tâm và hai cửa ngõ phụ hai bên). Từ xung quanh vào trong có những cổng thứu tự là: cổng Văn Miếu, cổng Đại Trung, cổng Đại Thành và cổng Thái Học. Với trên 700 năm hoạt động đã huấn luyện và đào tạo hàng nghìn nhân kiệt cho đất nước, mang lại nay, Văn Miếu-Quốc Tử Giám là nơi tham quan du lịch của khác nước ngoài trong và xung quanh nước, khu vực khen tặng kèm cho học viên xuất nhan sắc và còn là nơi tổ chức hội thơ sản phẩm năm vào trong ngày rằm tháng giêng, nơi tổ chức nhiều chuyển động giao lưu lại văn hóa, khoa học. Cũng trên đây, vào mỗi cơ hội Tết nguyên đán tốt trước mỗi kỳ thi, các sĩ tử thường cho xin chữ đầu xuân của những ông trang bị và cầu may mắn trong thi cử, học hành.

1.1. Văn Miếu được xây dựng từ năm (1070) tức năm Thần Vũ vật dụng hai đời Lý Thánh Tông. Đại Việt sử cam kết toàn thư chép: "Mùa thu mon 8, làm Văn Miếu, đắp tượng, Khổng Tử, Chu Công với Tứ phối, vẽ tượng Thất thập nhị hiền, bốn mùa cúng tế. Hoàng thái tử mang lại đấy học". Năm 1156, Lý Anh Tông mang lại sửa lại văn miếu và chỉ thờ Khổng Tử.

Văn Miếu được xây cất trên khu đất nền hình chữ nhật (dài 300m, rộng 70m), bao quanh là tường gạch men vồ, gồm các hạng mục sau:

Hồ Văn: hồ nước Văn nằm đối lập với khu vực cổng bao gồm của di tích văn miếu - Quốc Tử Giám. Trước đây, thân hồ có gò Kim Châu, bên trên dựng một phương đình, call là “Phán Thuỷ đình”, là nơi diễn ra các buổi bình thơ của Nho sĩ. Ni phương đình này sẽ không còn, trên gò vẫn còn đó tấm bia dựng năm tự Đức 18 (1865) ghi lại việc vấn đề nạo vét hồ. Trải trải qua không ít biến cồn của lịch sử, hồ Văn đã ngày càng bị thu hạn hẹp lại do lấn chiếm và cây cỏ mọc um tùm, năm 1998 công ty nước đã mang đến tu sửa, kè hồ và mở cửa cho khách tham quan. Ngày nay, mỗi dịp tết mang đến xuân về địa điểm đây hay tổ chức các buổi diễn đạt Thư pháp và không ít người dân mang lại xin chữ đầu năm để cầu may mắn mắn…

Vườn Giám nằm ở phía Tây của di tích. Ngày nay, sân vườn Giám vẫn là khoảng không gian đặc trưng của quần thể di tích, hiện trưng bày các cây cảnh, nhà chén bát giác, vào các dịp nghỉ lễ Tết còn là vị trí tổ chức các chuyển động văn hóa, thẩm mỹ như: Múa rối nước, tiến công đu, thuyết trình thơ…

Nghi môn ngoại (tứ trụ): Xưa tê Nghi môn nằm tiếp giáp Hồ Văn soi mình xuống lòng hồ nước trong xanh, dẫu vậy khi Pháp chiếm đóng Hà Nội, họ mang đến làm con đường văn miếu cắt qua chia cách Nghi môn này với hồ Văn. Nghi môn được xây dạng tứ trụ (4 cột) bởi gạch, hai trụ giữa xây cao hơn trên tất cả hình hai bé ghê chầu vào. Theo quan niệm tâm linh của tín đồ phương đông, nghê là con vật linh thiêng có chức năng nhận ra kẻ ác hay bạn thiện. Hai trụ xung quanh thấp hơn, bên trên đắp nổi 4 con chim phượng xòe cánh lẹo đuôi vào nhau theo phong cách kết lồng đèn (phượng cũng là giữa những linh vật xuất hiện nhiều trong những trang trí bản vẽ xây dựng cổ của tín đồ Việt). Bao bọc tứ trụ tất cả đắp nổi những câu đối chữ Hán ca tụng và đề cao đạo thánh hiền, trong những số đó có câu:

Đông, Tây, Nam, Bắc bởi vì tư đạo,

Công khanh phu sĩ xuất test đồ.

Nghĩa là:

Từ 4 hướng đông, tây, nam, bắc

Nhân tài cùng hội tụ về đây

(cũng từ bỏ đây công dụng tỏa đi tư phương)

Hai bên nghi môn có 2 bia “Hạ mã” (xuống ngựa) được dựng vào năm 1771, để đề cập nhở những công khanh phu sĩ hay thường dân khi đi qua quanh vùng này đều cần xuống ngựa chiến để biếu thị sự tôn nghiêm với các bậc tiên thánh, tiên nho với trung tâm giáo dục hiền tài của Đất nước.

Nghi môn nội: Qua tứ trụ bọn họ sẽ thấy một dòng cổng to được xuất bản theo kiểu bản vẽ xây dựng tam quan liêu với nhị tầng cha cửa, cửa khủng ở thiết yếu giữa, hai cửa nhỏ hai bên, phía bên trên đề 3 chữ hán “Văn Miếu Môn” có nghĩa là cổng văn miếu, còn được gọi là Nghi môn nội với phương diện trước với sau có những đôi câu đối bằng văn bản Hán ca ngợi Nho giáo, đạo học tập răn dạy dỗ lẽ xuất xử của các bậc thức giả.

Ở mặt ngoại trừ của cổng này đắp nổi những hình tượng “Long ngư hội tụ” cá long ẩn hiện trong mây, ví như cảnh thanh vân đắc lộ của các nho sinh thành công (bên phải) cùng “Mãnh hổ hạ sơn” núi rừng mây nước trông rất nổi bật lên dáng dấp một con Hổ hùng dũng xuống núi, ví như những bậc thức trả khí thế phi vào đời (bên trái).

Phía trước cổng Văn Miếu bạn có thể chiêm ngưỡng thấy song rồng đá bí quyết điệu thời Lê. Hình ảnh rồng ẩn trong mây bộc lộ cái nhìn tinh tế và sắc sảo của những nghệ nhân. Phía bên trong là đôi rồng đá thời Nguyễn, ở đó là sự phối kết hợp tổng hòa đầy đủ nét độc đáo, uy nghi của các linh vật, đó là những hiện thiết bị tuyệt đẹp nhất ở văn miếu quốc tử giám môn, hình tượng cho sự tôn kính và thành kính.

Dưới thời phong kiến, cổng chủ yếu chỉ được mở khi vua, hoàng tộc và những bậc đại quan tới thăm văn miếu và tế lễ khổng tử. Còn học trò thứ dân thì đi ở hai cổng nhỏ tuổi ở hai bên, sau đây xin mời khách hàng vào thăm quan khu nội tự.

Khu Nhập đạo: Nhập đạo là nhập vào đạo Nho, tức là sửa soạn mình sẵn sàng trên con đường đến với cửa Khổng sảnh Trình, là học hành lễ nghi, đạo đức nghề nghiệp trước rồi mới học con kiến thức, cũng như con em của mình của họ khi bước đầu đi học, đều phải qua tiến độ đầu là tiếp thu kiến thức quy định, nội quy của lớp, của trường. Trong lớp không gian trước tiên này người sử dụng sẽ thấy 3 nhỏ đường, đường ở vị trí chính giữa gọi là mặt đường Hoàng đạo, xưa chỉ dành riêng cho vua, tôn thất và các bậc đại quan lại đi, hai đường nhỏ hai bên là đường Linh đạo dành cho học trò cùng thứ dân.

Cửa Đại Trung (Đại Trung môn): Là cổng đưa vào khu lắp thêm hai của Văn Miếu, với ý nghĩa là chiếc cổng lớn ở chính giữa. Cổng này có kiến trúc đơn giản, bao gồm 3 gian xây trên nền gạch men cao, mái lợp ngói mũi hài, phía trên nóc đắp nổi loại bình hình quả bầu gọi là bình móc với hai con con cá chép chầu. Móc là 1 trong những loại sương rất tinh khiết, theo ý niệm dân gian năm nào gồm móc năm đó hứa hẹn các điều tốt lành. Bởi vậy, chiếc bình móc đắp nổi bên trên nóc cổng Đại trung biểu đạt tâm nguyện của tín đồ xưa hứng hầu hết tinh túy duy nhất của trời khu đất hay mọi tinh hoa của đạo học hội tụ về trên mảnh đất này, cá chép chầu gợi đến ta nhớ mang đến tích truyện “cá chép thừa vũ môn”. Bé cá chép nỗ lực hết mình vượt qua thác nước chín tầng đầy cam go, nguy hiểm, cơ mà khi quá qua được thì cá chép sẽ hóa Rồng. Rồng là con vật linh thiêng, cao quý, biểu tượng của quyền uy sức mạnh nên nhỏ Rồng siêu được trọng vọng.

Và hình hình ảnh cá chép vượt vũ môn hóa Rồng đó là hình hình ảnh ẩn dụ về fan học trò ngày xưa, các nho sinh dùi mài gớm sử mải mê vất vả ngày đêm chờ đợi ngày triều đình mở khoa thi, lúc thi đỗ fan nho sinh y hệt như con chú cá chép vượt vũ môn thành công, thay đổi hoàn body phận của mình, được vinh dự thừa nhận ân điển của triều đình, được vinh quy bái tổ, làng nước đón mừng, quan trọng hơn, họ cũng tương tự con con cá chép khi hóa thành rồng sẽ lấy hết tài năng, trọng điểm sức của bản thân mình để góp dân, góp nước.

Hai mặt cổng Đại trung còn có hai mẫu cổng nhỏ, bên tay bắt buộc là cổng Thành Đức, bên tay trái là cổng Đạt Tài. Tên của nhì cổng này thể hiện cách nhìn giáo dục huấn luyện và giảng dạy con bạn vừa gồm đức vừa bao gồm tài.

Khuê Văn các: Khuê văn những được sản xuất năm 1805 bên dưới triều vua Gia Long bên Nguyễn. Công trình này vị Tổng trấn Bắc thành là ông Nguyễn Văn Thành cho chế tạo với bản vẽ xây dựng 2 tầng 8 mái, tầng bên dưới là 4 trụ gạch, tư bề trống không. Tầng bên trên là phong cách xây dựng gỗ nhị tầng mái lợp ngói ống, xung quanh là lan can nhỏ tiện gỗ. Tứ mặt gác trổ 4 cửa ngõ sổ hình tròn trụ với các trấn tuy vậy con một thể tượng trưng cho các tia của sao khuê sẽ tỏa sáng. Phía bên trên treo một tấm biển sơn son thiếp xoàn đề 3 chữ Hán: “Khuê Văn các”. Bao bọc 4 khía cạnh có những câu đối chữ Hán ca ngợi vẻ đẹp văn hóa, văn chương, như:

Hi triều phấn sức văn long trị,

Kiệt tác chân tàng tập đại quan.

Nghĩa là:

Đời thịnh trang trí nền văn trị,

Lầu gác long lanh lưu giữ lại vẻ đẹp.

Hay:

Khuê tinh thiên lãng nhân văn xiển,

Bích thủy xuân thâm đạo mạch trường.

Nghĩa là:

Sao Khuê sáng thân trời, nhân văn rạng tỏ.

Sông Bích đượm sắc đẹp xuân, đạo học lâu năm lâu.

Khuê là tên gọi một ngôi sao sáng sáng độc nhất vô nhị trong chòm 28 sao trên giải ngân hà, là đầu bạch hổ sinh hoạt phương tây, bao gồm 16 ngôi, sắp xếp khúc khuỷu tự nhiên và thoải mái trên khung trời giống hình chữ Văn trong chữ Hán. Trong sách Hiếu kinh bao gồm ghi: “Khuê chủ văn chương” tức là Sao khuê là sao công ty về văn chương, nên hoàn toàn có thể hiểu đây chính là ngôi sao của vị thần phụ trách văn chương, văn học. Chính vì sự tinh tế và ý nghĩa như vậy nên thời nay Khuê Văn những được chọn làm hình tượng của hà nội Hà Nội, với ước muốn vẻ đẹp mắt của văn chương sẽ mãi tỏa sáng như sao Khuê giữa bầu trời.

Hai bên gác Khuê văn tất cả hai cửa nhỏ tuổi là: túng bấn văn - văn hoa trau chuốt, sáng sủa sủa) với Súc văn - văn chương hàm ý, súc tích. Đây hoàn toàn có thể coi là hai tiêu chuẩn cơ bạn dạng của văn hoa để bạn nho sinh phấn đấu, rèn luyện..

Hai hàng nhà bia tiến sĩ: Khu tiếp theo sau của cụm di tích lịch sử là khu bên bia Tiến sĩ. ở vị trí chính giữa khu là giếng Thiên quang quẻ (Thiên quang đãng tỉnh-nghĩa là giếng ánh nắng trời). Theo ý niệm của fan xưa, giếng hình vuông vắn tượng trưng đến mặt đất, những cửa sổ của gác khuê văn hình tròn trụ tượng trưng cho thai trời, ý nói địa điểm đây tập trung mọi tráng nghệ của trời đất, tôn vinh trung tâm giáo dục đào tạo nho học Việt Nam.

Đối diện phía hai bên của Thiên quang tỉnh là 82 bia Tiến Sỹ. Đây là bia lưu danh họ tên quê tiệm của hơn 1.300 vị tiến sỹ của 82 khoa thi ( 81 khoa triều Lê, 1 khoa triều Mạc) từ năm 1442 mang lại năm 1779 (bia được dựng từ năm 1484 cho năm 1780). Khối hệ thống bia tiến sĩ này là rất nhiều pho sử liệu bằng đá vô cùng rất dị và quý hiếm, hỗ trợ những bốn liệu quý giá về lịch sử hào hùng khoa cử vn và đựng nhiều giá trị văn hóa truyền thống khác. Hai dãy nhà bia bắt đầu được dựng lại năm 1994, có 8 nhà đậy bia, bố trí bia tiến sĩ mỗi bên bốn dãy, từng nhà đặt 10 bia. Hai tấm bia ghi văn bản khoa thi năm 1442 cùng 1448 được để vào thân hai toà Bi đình. Chưa phải khoa thi làm sao tiến hành chấm dứt đều được xung khắc bia ngay, không phải bia đã dựng thì vĩnh tồn, không lỗi hỏng, không mất mát.

Khoa thi nho học đầu tiên của nước ta được tổ chức triển khai năm 1075 bên dưới thời Lý, sẽ là khoa thi Tam trường, tín đồ đỗ đầu trong khoa thi này là Lê Văn Thịnh, tín đồ Bắc Ninh, được xem là vị ts khai khoa trước tiên trong lịch sử dân tộc khoa cử nước ta. Nhưng quy trình tiến độ này thể thức thi cử chưa cụ thể và thường lệ, cho tới thời công ty Trần khoa cử trở nên tân tiến hơn, nhưng việc khắc thương hiệu tuổi của các vị đỗ đạt lên bia ts chưa được thực hiện, nhưng được ghi trong sách Đăng khoa lục.

Ý tưởng dựng bia ghi tên những tiến sĩ khởi lên từ bỏ Lê Thánh Tông, vị nhà vua học sâu, hiểu rộng quan tiền tâm không ít đến sự cực thịnh của đất nước và nền văn hóa truyền thống dân tộc. Nhận ra sự quan trọng phải biểu dương chức năng để khuyến khích vấn đề học tập vào toàn dân, tuyệt nhất là các thế hệ học tập trò, những người đóng vai trò đặc trưng cho sự cải cách và phát triển của khu đất nước. Năm 1484 vua đã xuống chiếu mang đến truy dựng từ khoa thi 1442, và lệ dựng bia được bước đầu từ đây. 

Về cơ bản, chủ trương dựng bia ts được thực hiện sau từng kỳ thi, tuy vậy không mấy khi được dựng ngay cơ mà làm tập trung vào từng đợt. 82 bia ts được dựng vào 3 lần lớn:

+ Đợt 1: Năm 1484 (niên hiệu Hồng Đức 15) dựng 10 bia các khoa thi từ bỏ 1442 mang đến năm 1484. Bia giai đoạn này có kích thước nhỏ, trán bia khắc hình hoa lá mây, trăng, rùa tất cả đầu ngấc cao, dáng vẻ mỏ chim, khối tròn chải chuốt.

 + Đợt 2: năm 1653 (niên hiệu Thịnh Đức 1) dựng 25 bia cho các khoa từ thời điểm năm 1554 mang lại năm 1652. Bia thời kỳ này thẩm mỹ và nghệ thuật trang trí đa dạng mẫu mã hơn, trán bia mở ra hình dragon chầu khía cạnh nguyệt, rùa có dáng vẻ cổ rụt, đầu tương đối chúc, phương diện bẹt, sinh sống mũi uốn cao.

 + Đợt 3: năm 1717 (niên hiệu Vĩnh Thịnh 13) dựng 21 bia, từ bỏ khoa 1656 đến 1712. Bia giai đoạn này điêu khắc đề tài sinh động, hiện nay thực sát với cuộc sống hơn, rùa đá gồm cổ ngắn, gồm chân, mai cong vồng lên, có gò sống lưng, bao gồm chạm hình 6 cạnh.

Còn lại 26 bia được dựng ngay lập tức sau các khoa thi.

Các tấm bia hầu như được khắc bởi loại đá được khai thác tại núi An Hoạch, thị trấn Đông Sơn, thức giấc Thanh Hoá (hiện nay vẫn tồn tại 1 tấm bia lưu lại việc mang đá ở vùng này tương khắc 25 bia quốc tử giám vào năm 1653). 82 tấm bia này với đa số giá trị quánh biệt, là các hiện trang bị gốc, độc bản, sẽ được thừa nhận là Di sản tứ liệu thế giới năm 2011và báu vật quốc gia năm 2015.

Bia tiến sỹ gồm 3 phần là: Trán bia, Thân bia với Đế bia.

Trán bia bao gồm hình khung vòm, mô típ trang trí chủ yếu là hình long chầu phương diện nguyệt, hình hoa lá mây trăng tuyệt phượng chầu mặt nguyệt…

Hai bên diềm bia được tạo nên tác hoa văn rất đẹp như hoa cúc dây, hoa sen, chim, thú, hình hình ảnh người dân cày hay những viên quan liêu lại đông đảo được những nghệ nhân biểu đạt rất sinh động…, đây hoàn toàn có thể coi như một kho lưu trữ bảo tàng nghệ thuật đa dạng ngoài trời.

 Phần bên trên cùng liền kề với trán bia tự khắc niên đại tổ chức triển khai khoa thi, dưới là bài bác ký khắc theo chiều dọc của bia, hiểu từ bên trên xuống dưới từ đề nghị sang trái bao gồm nội dung ca ngợi triều vua vẫn trị vì, tiếp sau là năm tổ chức khoa thi, tình hình quốc gia khi mở khoa thi, tên với chức tước của những vị quan được vua sai tổ chức triển khai kỳ thi với trọng trách cụ thể, con số thí sinh, tín đồ soạn văn bia, tín đồ nhuận nhan sắc và từ đầu đến chân viết chữ để khắc đá cũng có tên trên bia.

Sau bài xích ký là chúng ta tên, quê quán của các vị đỗ kỳ thi đó theo lắp thêm tự từ bỏ cao xuống thấp như: Trạng nguyên, Bảng nhãn, Thám hoa giỏi Tiến sĩ. (Vua Gia Long đăng vương năm 1802, định đô sống Huế và cho kiến tạo Văn Miếu- quốc tử giám ở Huế. Tự đó các khoa thi Hội, thi Đình phần lớn được tổ chức ở Huế).

Toàn bộ những tấm bia tiến sỹ ở đây phần lớn được đặt lên trên lưng Rùa với 3 lí do sau:

+Về mặt vai trung phong linh: Rùa là trong những tứ linh: Long, Ly, Quy, Phượng.

+ Về mặt kế hoạch sử: Rùa được xem là vị Thần của dân tộc bản địa (Thần Kim Quy )

+Về phương diện sinh học: Rùa là 1 trong con vật khỏe mạnh, sinh sống lâu. Khi đặt các tấm bia trên sườn lưng Rrùa với mong muốn tên, tuổi của các vị tiến sỹ sẽ trường tồn mãi cùng với thời gian, để những thế hệ đương thời cùng hậu cố gắng nhìn vào mà lại sinh lòng hâm mộ, phấn chấn, tự tập luyện danh tiết, cần cù học tập để có ngày bảng vàng bia đá ghi danh, xác định tầm quan trọng đặc biệt của nhân tài so với sự hưng vượng của khu đất nước, hình như còn bộc lộ lòng kính trọng của toàn dân với những bậc tiên hiền khô của dân tộc.

Xem thêm: Hình Thái Kinh Tế Xã Hội Là Gì? 5 Hình Thái Kinh Tế Xã Hội (Doc) 5 Hình Thái Kinh Tế Xã Hội

Xưa kia, số lượng người tham gia các kì thi rất đông, năm đông nhất, số lượng thí sinh dự kì thi hội lên tới 6000 người, những năm trung bình có khoảng 2000 mang lại 3000 bạn dự thi. Nhưng vấn đề lựa lựa chọn lấy đỗ là không nhiều, như khoa thi năm 1478 rước đỗ nhiều nhất là 62 tín đồ và rạm chí có khoa thi chỉ đem đỗ gồm 3 bạn là khoa thi năm 1595 cùng năm 1667. Điều này cho họ thấy không khí học hành và thi cử vô thuộc sôi động, náo nhiệt và đầy khó khăn, test thách.

Để được viết tên trên bia đặt trọng thể tại địa điểm này, các nho sinh buộc phải học tập chăm chỉ, dùi mài kinh sử, trải qua ít nhất 10 năm đèn sách cùng vượt qua 4 kì thi. Đầu tiên là thi khảo hạch ở cấp địa phương, thể thức thi khảo hạch là: Nho sinh buộc phải làm một bài ám tả, quan che khảo 3 bài xích kinh nghĩa. Nho sinh làm sao trúng thí thì sẽ được vào thi Hương.

Thi Hương bên dưới triều Lê được Triều đình tổ chức triển khai 3 năm một lần, gồm các thí sinh từ những trấn giỏi lộ dự thi tại một điểm bởi vì triều đình quy định. Địa điểm thi tất cả khi là bến bãi đất trống hoặc quần thể ruộng mà người nông dân vừa thu hoạch xong, vì chưng vậy cơ mà khi đi thi các sĩ tử còn phải gánh theo lều, chõng để thi. Các nho sinh yêu cầu khai ví dụ quê quán, thương hiệu tuổi, chăm học ghê gì, chức nhan sắc của ông cha. Mọi nhà nào làm cho nghề hát xướng cùng là nghịch đảng ngụy quân hay những người dân đang với trọng tang phần lớn không được đi thi. Trường hợp dối trá, tốt thi hộ sẽ bị tội đồ suốt đời không được đi thi nữa.

Thi Hương thông thường có 4 kỳ thi: tởm nghĩa; Chế, chiếu, biểu; thơ phú với văn sách. Thời Lê, bạn nào trúng 4 kỳ điện thoại tư vấn là mùi hương cống, 3 kỳ là Sinh đồ. Thời Nguyễn trúng kỳ thi Hương gọi là Cử nhân.Những Nho sinh trúng thí thi hương thơm được vào học ở Quốc Tử Giám, tiếp đến phải qua một kỳ khảo hạch gắt gao của bộ Lễ bắt đầu được thi Hội và thi Đình.

Thi Hội vì triều đình tổ chức triển khai tại kinh đô, trải qua 4 kỳ như thi Hương, tuy thế ở trình độ cao hơn. Hầu hết ai đỗ thi Hội được tạm xem là đỗ Tiến sĩ, cùng trải qua 1 kì thi nữa là thi Đình nhằm phân hạng cao thấp. Fan đỗ vào đầu kỳ thi Hội gọi là Hội nguyên.

Thi Đình được tổ chức tại Điện Kính Thiên (Hoàng Thành hiện tại nay). Những thí sinh chỉ yêu cầu làm một bài bác văn sách vị vua ra đề, hỏi về đạo trị nước và sử dụng hiền tài an dân... Cùng nhà vua không tấn công trượt một ai, địa thế căn cứ vào bài bác thi, triều đình đã phân hạng thí sinh theo 3 loại:

+ những người dân đỗ đầu gọi là Đệ độc nhất giáp ts cập đệ, gồm có 3 danh Trạng Nguyên, Bảng Nhãn, Thám Hoa.

+ những người đỗ hạng 2 hotline là Đệ nhị giáp tiến sỹ xuất thân hay có cách gọi khác là Hoàng Giáp.

+ những người dân đỗ hạng 3 hotline là Đệ tam giáp đồng tiến sĩ xuất thân.

Người đỗ đầu cả 3 kỳ thi: Thi Hương, Thi Hội, Thi Đình call là Tam nguyên, ví dụ như nhà bác bỏ Học Lê Quý Đôn đã có lần đỗ tam nguyên (khoa thi năm 1752 ).

Tuy nhiên, chưa hẳn khoa thi nào cũng lấy đủ cả Trạng Nguyên, Bảng Nhãn, Thám Hoa, mà bao gồm năm chỉ đem Bảng nhãn, Thám hoa hay Hoàng cạnh bên đỗ đầu, bao gồm năm chỉ có tiến sĩ thôi.

Xưa kia tuổi đi học và đi thi không phép tắc tối thiểu và tối đa, vì chưng vậy trong lịch sử dân tộc khoa cử nước ta có vị đỗ tiến sỹ khi tuổi đời còn vô cùng trẻ, như trạng nguyên Nguyễn Hiền tín đồ Nam Định, ông đỗ khi mới 13 tuổi của khoa thi năm 1247, hay Tiến tiến sĩ nhiều tuổi độc nhất vô nhị là là tiến sĩ Quách Đồng dần dần người tỉnh bắc ninh khi vẫn 68 tuổi của khoa thi năm 1638. Mặc dù vậy, tín đồ đi thi cao tuổi độc nhất là ông Đoàn Tử Quang người Hà Tĩnh. Ông đi thi khi sẽ 82 tuổi cùng đỗ sản phẩm 29/30 của khoa thi năm 1900. Giai thoại đề cập rằng, có người hỏi cụ: Cụ cao tuổi vì thế còn học và đi thi làm gì? Ông vấn đáp rằng: Tôi đến lớp và đi thi là để báo ơn công ơn sinh thành của mẹ, phụ thân và có tác dụng gương cho con cháu. Điều này một lần nữa xác minh tinh thần học tập tập, thi cử của ông cha ta, đến lớp đi thi không chỉ có đỗ ra làm quan mà còn làm gương để nhỏ cháu noi theo.

Khi đỗ đạt vị tiến sỹ được nêu tên ở bảng vàng, được phong chức tước, được cung cấp mũ áo xiêm đai, chiến mã quý về vinh quy bái tổ, dự yến nghỉ ngơi vườn thượng uyển của vua. Vinh hạnh hơn hết là được đề tên trên bia đá lưu lại truyền mãi mãi, hậu núm trông vào mà sinh lòng hâm mộ, phấn chấn, rèn luyện danh tiết.

 Cũng trên các tấm bia quý hiếm này, bọn họ tự hào với tên tuổi của không ít người đã góp phần làm rạng rỡ nền văn hóa nước ta như, bên sử học Ngô Sĩ Liên, người huyện Chương Mỹ, đỗ ts năm 1442, là trong những soạn giả của cuốn Đại việt sử kí toàn thư. đơn vị toán học Lương chũm Vinh, người Nam Định, đỗ ts của khoa thi năm 1463 là người sáng tác của cuốn Đại thành toán pháp. Nhà bác học Lê Quý Đôn, người huyện Diên Hà-tỉnh Thái Bình, đậu Bảng nhãn năm 1752, là tác giả của nhiều tác phẩm, như: Đại việt thông sửKiến văn tè lụcPhủ biên tạp lụcVân đài một số loại ngữ…bao gồm những mặt bao gồm trị, triết học, quân sự, ghê tế, xóm hội, lịch sử, thơ ca... Nhà chủ yếu trị nước ngoài giao Ngô Thì Nhậm, đỗ ts khoa thi năm 1775, tất cả công giúp vua quang quẻ Trung - Nguyễn Huệ thắng lợi quân Thanh trong trận Ngọc Hồi - Đống Đa lừng danh trong lịch sử, …

Cũng từ tin tức trên các tấm bia quốc tử giám này còn mang đến ta thấy niềm tin hiếu học, hiếu nghĩa, tôn sư trọng đạo, truyền thống lịch sử học tập của những gia đình, dòng họ, địa phương…Có những gia đình, cha con, bằng hữu cùng đỗ Tiến sĩ, như phụ vương con ts Nguyễn Quý Ngọc với Nguyễn Quý Ban (hai phụ vương con người Thanh Trì, cùng đỗ đệ Tam, cha đỗ khoa thi năm 1748, bé đỗ khoa thi năm 1778); è cổ Huy Tích với Trần Văn Vi; Ngô Thì Nhậm với Ngô Thì Sĩ … 82 tấm bia tiến sĩ nơi phía trên còn giúp họ thống kê và xác minh những cái họ, địa phương có truyền thống khoa bảng, như vùng gớm Bắc hay ở xã tuyển mộ trạch, thị trấn Đường Hào, tỉnh Hải Dương khét tiếng khoa bảng, chiếc họ Ngô nghỉ ngơi Bắc Giang, hay dòng họ Phạm ở Đông Ngạc - từ bỏ Liêm cũng rất nổi giờ khoa bảng.

Tấm bia cổ nhất chỗ đây được dựng năm 1484 về khoa thi năm 1442, nội dung bài văn bia bởi vì Đông các đại học sĩ Thân Nhân Trung soạn, trong các số đó có đoạn: Hiền tài là nguyên khí Quốc Gia, nguyên khí vững thì nắm nước mạnh bạo và thịnh, nguyên khí yếu thì cầm cố nước kém và suy, đến nên những thánh Đế minh vương không người nào không quan tâm xây dựng nhân tài, vun trồng nguyên khí. Đây được nhìn nhận như tuyên ngôn về giáo dục đào tạo không số đông xưa kia, mà luôn luôn đúng trong phần đông thời đại, độc nhất là thời buổi này khi xây dựng, trở nên tân tiến và đảm bảo đất nước luôn cần trí tuệ, kỹ thuật kỹ thuật. Cùng cũng trên tấm bia này, bao gồm khắc thương hiệu của Trạng nguyên Nguyễn Trực, tín đồ làng Bối Khê, huyện Thanh Oai, Hà Nội. Ông từng có tác dụng Tế Tửu Quốc Tử Giám, là văn thần được vua Lê Thánh Tông siêu coi trọng.

Bằng đa số giá trị đặc sắc và độc đâó đó, 82 Bia ts Tại văn miếu - QTG thủ đô được UNESCO công nhận là Di Sản tư Liệu thế giới toàn ước và năm 2012 di tích VM – QTG vinh hạnh được Thủ Tướng cơ quan chính phủ công thừa nhận là di tích lịch sử quan trọng đặc biệt cấp Quốc Gia. Năm 2015, hệ thống bia tiến sĩ đã được Thủ tướng cơ quan chỉ đạo của chính phủ ký ra quyết định công thừa nhận là báu vật quốc gia.

Cửa Đại Thành (Đại Thành môn): Gian ở chính giữa phía bên trên treo bức hoành phi đề ba chữ “Đại Thành Môn”, bên phải có hàng chữ nhỏ dại đề: “Lý Thánh Tông Thần vũ nhị niên Canh Tuất Thu chén bát nguyệt phụng kiến” (Nghĩa là: Tháng tám ngày thu năm Canh tuất, niên hiệu Thần vũ vật dụng hai đời Lý Thánh Tông (1070) vâng nhan sắc dựng); phía trái ghi: “Đồng Khánh tam niên Mậu tý trọng đông đại tu” (Tu sửa lại vào thời điểm tháng 11 năm Mậu tý niên hiệu Đồng Khánh 3 (1888). Bức hoành này một lượt nữa xác định Văn Miếu được xây dựng vào khoảng thời gian 1070.

Đại Thành được đem từ câu nói của to gan Tử khi đánh giá về Khổng Tử. Ông nói: “Khổng tử là Tập Đại thành”, nghĩa là: Khổng Tử là bạn thành đạt đang tập hợp được toàn bộ học vấn, đức xuất sắc của các bậc tiên thánh, tiên hiền.

Hai mặt cổng Đại thành gồm 2 cổng nhỏ tuổi là Kim Thanh cùng Ngọc Chấn. Kim Thanh là giờ đồng hồ vang của tiến thưởng còn Ngọc Chấn là tiếng vang của ngọc.

Đại bái: quan cổng Đại Thành là mang đến khu sân bên Đại Bái. Xưa kia, trước thời gian ngày thi các học trò với giám sinh thường tề tựu về đây một lòng thành kính thắp hương lên những vị tiên thánh, tiên hiền ước nguyện sức khỏe và mong gặp may mắn trong số kỳ thi. Tiếp nối truyền thống đó, ngày nay rất nhiều các trường của thủ đô thủ đô và trong toàn quốc về đây làm lễ thắp hương và khuyến học. Không còn sân là tòa Bái đường bao gồm 9 gian với 40 cột trụ kháng mái, lợp ngói mũi hài, mang phong cách kiến trúc thời hậu Lê, đầu Nguyễn. Bên trên nóc đắp nổi hai nhỏ rồng chầu phương diện nguyệt, phía dưới là hầu như bức phù điêu gỗ thời Lê xung khắc nổi hình dragon mây đao khôn xiết đẹp. Xưa cơ tại tòa Bái đường nay, cứ 1 năm hai lần vào ngày xuân và mùa thu, vua và các quan đại thần cho đây tế lễ Khổng Tử và các vị tiên thánh, tiên nho. Do thế tại đây đặt 1 mùi hương án cực kỳ đẹp làm bằng gỗ sơn son thếp vàng, bên trên hương án là bức hoành phi “Vạn chũm sư biểu”, nghĩa là Người thầy tiêu biểu của muôn đời. Đây là lời phong tặng kèm của vua Khang Hy công ty Thanh lúc đi thăm Khổng miếu Khúc phụ sinh sống tỉnh đánh Đông-Trung Quốc đã đề cao Khổng Tử là bạn thầy của muôn đời. Bức hoành phi này được thiết kế trong dịp tu sửa văn miếu vào năm 1888. Xung quanh còn tồn tại các bức hoành phi, câu đối ca ngơi đạo Nho, ca ngợi trước tác của khổng tử như: Đạo cửa hàng cổ kim (Đạo nho cầm đầu xưa nay), Đức tham thiên địa(Đức lan tỏa khắp trời đất). Hay như bức: Cổ kim nhật nguyệt (ánh sáng sủa muôn thuở) là bức hoành phi được làm vào năm 1768 cùng rất chuông Bích Ung. Nhì hiện đồ gia dụng quý này cùng rất hai cây hoa đại làm việc phía trước sân là do Hiệu trưởng văn miếu Xuân quận công Nguyễn Nghiễm, thân phụ đẻ của đại thi hào dân tộc bản địa Nguyễn Du mang đến làm với trồng.

Cũng tại đây có đôi hạc đồng cực kỳ đẹp. Đôi hạc này vốn được thờ sinh hoạt đình xóm Quỳnh Lôi, quận 2 bà trưng -Hà Nội. Vào tuần lễ tiến thưởng năm 1946 buôn bản Quỳnh Lôi vẫn quyên góp đôi hạc này cho chủ yếu phủ. Bác bỏ Hồ nói: đây là song Hạc đồng đẹp nhất nước Nam, hãy gửi vào văn miếu quốc tử giám cho khác nước ngoài thập phương thuộc chiêm ngưỡng.

Hình tượng hạc đứng trên lưng rùa hình mẫu cho sự hài hòa và hợp lý âm, dương thân trời cùng đất.

Hai hàng Đông vu, Tây vu trước kia là chỗ thờ Thất thập nhị hiền, là 72 học tập trò tốt của khổng tử. Phong cách xây dựng cũ bị phá hủy năm 1946, loài kiến trúc bây chừ được xây đắp lại vào khoảng thời gian 1954. Hiện thời hai hàng nhà này là nơi làm việc và ship hàng khách du lịch.

Điện Đại thành: Điện nằm tuy nhiên song cùng với toà Đại bái, được nối bởi một phương đình. Điện Đại Thành cũng tất cả 9 gian, xây tường 3 mặt, phía trước tất cả cửa bức bàn đóng bí mật 5 gian, 4 gian đầu hồi tất cả cửa chắn song cố định. Gian vị trí trung tâm là tượng đức Khổng Tử phương diện nhìn về phía nam, theo quan lại niệm: Thánh nhân phái mạnh diện nhi trị, tức là thánh nhân quay về hướng Nam nhằm cai trị. Phía sau là khám thờ trên bao gồm ngai và bài vị đề: “Đại thành chí thánh tổ tông Khổng Tử thần vị”, phía 2 bên là Phục thánh Nhan Hồi, Tông thánh Tăng Tử, Thuật thánh Tử Tư, với Á thánh táo bạo Tử.

Cũng trong điện đại thành này, ở 2 bên đầu hồi còn thờ 10 bài vị bằng đá tạc hay nói một cách khác là Thập Triết (Mười học trò tốt nhất của khổng Tử)

1.2. Quốc Tử Giám: ở sau khu quốc tử giám là khu vực Quốc Tử Giám. Toàn cục khu vực này trải rộng lớn trên diện tích 1530m2, bao gồm nhà chi phí đường, Hậu đường, Tả vu, Hữu vu, đơn vị chuông, bên trống nhị bên. Đây là khu vực xưa tê dựng trường Quốc Tử Giám, trường đại học cao cấp đầu tiên của Việt Nam, chỗ đào tạo hàng chục ngàn nhân tài mang lại đất nước. Đến khi nhà Nguyễn lên ngôi, triều đình cho xây dựng quốc tử giám ở Huế thì khu này vươn lên là học con đường của tủ Hoài Đức, trong tương lai Triều Nguyễn mang lại xây đền Khải Thánh nhằm thờ bố mẹ của Khổng Tử. Đến năm 1946 khu vực này bị đốt phá trả toàn, chỉ từ lại tuyến phố lát gạch ở chính giữa từ cổng Thái học tập dẫn đến nền năng lượng điện Khải Thánh.

Toàn bộ khu Thái Học ngày này được desgin lại năm 1999, là công trình xây dựng chào mừng kỷ niệm 990 năm Thăng Long Hà Nội. Nhà Tiền Đường phía trước bao gồm 9 gian cùng với 40 cột mộc lim kháng mái, nhị đầu hồi xây gạch chén Tràng. Bây chừ nhà tiền Đường là vị trí tổ chức các buổi lễ tuyên dương khen thưởng học viên giỏi, cô giáo giỏi, những hội thảo khoa học, những buổi lễ đặc biệt quan trọng của Thành phố, của phòng nước như: Khen thưởng các Thủ khoa xuất sắc nghiệp Đại học tập xuất nhan sắc trên địa bàn thành phố, Lễ phong hàm Giáo sư, Phó giáo sư và các buổi lễ đặc trưng khác…

Nhà Hậu đường với gian ở trung tâm tòa đặt bức tượng Quan tư Nghiệp Quốc Tử Giam là giáo viên Chu Văn An.

Thầy Chu Văn An sinh năm 1292, mất năm 1370, quê ở thị trấn Thanh Trì, ngoài thành phố Hà Nội. Chu văn an đỗ Thái học sinh dưới triều è (tương đương với tiến sỹ dưới triều Lê ) tuy nhiên không ra làm quan nhưng về quê nhà mở trường dạy học. Học trò theo học siêu đông, thầy đã giảng dạy nhiều anh tài cho khu đất nước, trong số học trò của thầy có fan làm quan đến chức nhập nội hành khiển (tương đương với Tể Tướng) như Phạm Sư Mạnh, Lê Quát, nhưng khi đến thăm thầy sinh sống quê đơn vị vẫn giữ đạo học tập trò là quỳ bên dưới chân nệm nghe thầy chỉ bảo. Kẻ nào làm quan sách nhiễu dân lành, hà hiếp dân chúng, lúc tới thăm, ông xua ra ko tiếp. Lừng danh với học tập vấn uyên thâm, đạo cao đức trọng, ông được vua è cổ Minh Tông mời ra Thăng Long giữ lại chức bốn nghiệp Quốc Tử Giám, tức Hiệu Trưởng và trực tiếp dạy dỗ Thái tử trần Vượng, về sau là Vua trằn Hiến Tông. Dưới thời vua trằn Dụ Tông, đơn vị vua không quan tâm triều chính, say đắm mê tửu sắc, để nhiều quan tham lộng hành, tình hình nước nhà bê bối, ông vẫn viết bài xích Thất trảm sớ, xin vua chém bảy vị quan lại nịnh thần, tuy nhiên vua ko đủ dũng mãnh nghe theo. Vượt buồn, chu văn an đã từ quan tiền về ngơi nghỉ ẩn sinh hoạt núi Phượng Hoàng nằm trong Chí Linh - Hải Dương, chuyên tâm vào vấn đề dạy học. Ông mất trên đó, lâu 78 tuổi, được truy tặng ngay tước là Văn Trinh Công, thụy Khang Tiết với được phối thờ tại Văn Miếu. Ông cũng là tác giả của khá nhiều cuốn sách có giá trị như Tứ Thư Thuyết Ước…Với công lao góp sức trong sự nghiệp của mình, phố chu văn an được coi là Ông Tổ của nền nho học tập Việt Nam. Bức tượng phật thờ ông được đặt long trọng tại đây từ năm 2003, vị làng đúc đồng lừng danh của thủ đô là buôn bản Ngũ thôn đúc.

Xung xung quanh gian phòng này, khách hàng sẽ thấy các hiện thứ trưng bày về lịch sử khoa cử nước ta như: Sa bàn mô bỏng theo phong cách thiết kế thời Lê với tế bào hình bên phía ngoài là khoanh vùng văn miếu, khu vực thờ Khổng Tử, Tứ phối, các vị tiên thánh tiên hiền, khu bên phía trong chính là trường QTG.

Quốc Tử Giám Thăng Long được xây dựng vào thời điểm năm 1076, dưới thời vua Lý Nhân Tông. Đây là ngôi trường Đại học trước tiên của nước ta. Bên dưới thời Trần, Quốc Tử Giám mang tên là Quốc học Viện, thời Lê mang tên là Thái học tập Viện. ở bên cạnh việc “rèn tập sĩ tử, thiết kế và xây dựng nhân tài”, Quốc Tử Giám còn có nhiệm vụ nữa là: Bảo cử các giám sinh trong phòng trường cùng với triều đình để bổ nhiệm làm quan. Xưa kia, các Nho sinh mong muốn được vào trường văn miếu quốc tử giám học nên là những người dân đỗ cn kỳ thi Hương, sang một kỳ kiểm soát ở cỗ Lễ giả dụ đạt thành tích xuất sắc mới được nhận vào học để sẵn sàng thi Hội.

Trường văn miếu xưa kia có nhà giảng đường, thư viện, khu tam xá cho học sinh ở, kho vật tế khí cùng kho chứa bạn dạng gỗ xung khắc in sách. Khu tam xá có 6 hàng nhà, mỗi dãy 25 gian, mỗi gian dành riêng cho 2 người. Vì vậy tổng số giám sinh trọ học tập là 300 người.

Các giám sinh được chia làm ba hạng:

+ Thượng xá sinh học tập bổng 10 tiền 1 tháng.

+ Trung xá sinh học bổng 9 chi phí 1 tháng

+ Hạ xá sinh 8 chi phí một tháng.

Thời gian tiếp thu kiến thức tại quốc tử giám là 3 năm. Nội quy của quốc tử giám rất nghiêm. Các giám sinh, sinh đồ, nho sinh cứ mang lại ngày mùng 1, ngày rằm mỗi tháng đều đề xuất mặc áo mũ điểm mục, fan nào rong đùa đường xá, thiếu điểm mục một lần thì phân phát 140 tờ giấy trung chỉ, thiếu thốn điểm mục gấp đôi phạt 200 tờ giấy trung chỉ, thiếu thốn điểm mục 3 lần thì kiểm xét tâu lên giao bộ hình xét hỏi, thiếu hụt điểm mục 5 lần thì bắt sung quân. Giấy trung chỉ thời xưa phải nhập từ trung quốc nên túi tiền rất đắt, hình phân phát này đánh thẳng vào túi tiền eo dong dỏng của nho sinh.

Trên tầng 2 là vị trí đặt tượng thờ 3 vị vua, là những người dân có công xây đắp và phát triển Văn Miếu - văn miếu gồm: Vua Lý Thánh Tông, Lý Nhân Tông và Lê Thánh Tông.

Xem thêm: Tổng Hợp Những Câu Ca Dao Tục Ngữ Về Đoàn Kết Tương Trợ Lẫn Nhau

*

Hiện nay, quốc tử giám - văn miếu quốc tử giám là điểm phượt văn hóa lôi cuốn du khách, có những đóng góp khỏe mạnh vào sự cách tân và phát triển về hầu hết mặt của thủ đô cũng như của cả nước. Từ thời điểm năm 1962, di tích đã được Bộ văn hóa xếp hạng đất nước và tới lúc này là Di tích đất nước đặc biệt, 82 tấm bia được Unessco vinh danh là di sản tư liệu cầm giới. Di tích luôn luôn được Thành phố quan trọng quan tâm, tổ chức quản lý, bảo đảm và phát huy giá trị. Năm 1988, tp đã thành lập Trung tâm nghiên cứu văn hóa, khoa học quốc tử giám – văn miếu quốc tử giám và giao nhiệm vụ làm chủ di tích trực tiếp và toàn diện. Hiện tại nay, những hạng mục phong cách xây dựng chính trong di tích đã được tu bổ, phục dựng để ship hàng nhu mong bảo tồn, vạc huy giá bán trị, khai thác du ngoạn của thủ đô cũng như của cả nước.