Lịch Sử Hai Bà Trưng

     

Hai Bà Trưng (ý là nhì bà với họ Trưng; 13 mon 9 năm 14 – 5 mon 3 năm 43) là tên gọi chỉ thông thường hai bà bầu Trưng Trắc (徵側) với Trưng Nhị (徵貳), nhì người đàn bà được review là nhân vật dân tộc của tín đồ Việt. Vào sử sách, hai Bà được biết đến như là hầu hết thủ lĩnh khởi binh phòng lại cơ quan ban ngành đô hộ của Đông Hán, lập ra một nước nhà với đế kinh tại Mê Linh với Trưng Trắc trường đoản cú phong là thanh nữ vương.

Bạn đang xem: Lịch sử hai bà trưng


Sơ lược về hai Bà Trưng

Hai Bà Trưng (chữ Nôm: ?婆徵) là thời kỳ xen thân Bắc trực thuộc lần 1 và Bắc thuộc lần 2 trong lịch sử vẻ vang Việt Nam. Đây là tên gọi chung của hai người mẹ Trưng Trắc (chữ Hán: 徵側) với Trưng Nhị (徵貳), là anh hùng dân tộc của fan Việt, đa số thủ lĩnh khởi binh chống lại nhà Đông Hán của Trung Quốc, lập ra một tổ quốc với đế kinh tại Mê Linh cùng tự phong là cô gái vương.

*

Sau khi cuộc khởi nghĩa này bị quân Đông Hán dưới sự chỉ đạo của Mã Viện tấn công bại, tục truyền rằng vì không thích chịu chết thật phục, hbt hai bà trưng đã gieo mình xuống chiếc sông Hát Giang tuẫn tiết, địa điểm Hát Môn – Hát Giang là địa điểm thánh tích nhì Bà dựng cờ khởi nghĩa chống quân Đông Hán xâm lược với cũng là khu vực Hai Bà nhập vai vào cõi bất diệt.

Ngoài chính sử, cuộc đời và sự nghiệp của hbt hai bà trưng được phản chiếu trong rất nhiều ngọc phả cùng thần phả. Vì sự thiếu thống tuyệt nhất giữa các nguồn tài liệu, các sử gia đã cần sử dụng nguồn thần phả, ngọc phả bổ sung cho cuộc khởi nghĩa nhị Bà Trưng.

Nguồn gốc, tên thường gọi của hai Bà Trưng

Quận Giao Chỉ được xác định vị trí là khu đất Bắc Bộ nước ta và 1 phần phía tây-nam tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc) hiện nay. Bộ sử cổ tốt nhất của việt nam đề cập đến 2 bà trưng là Đại Việt sử lược. Theo sách này, Trưng Trắc là đàn bà Lạc tướng sinh hoạt Mê Linh, lấy chồng là Thi Sách ở thị trấn Chu Diên.

Theo Đại Việt sử ký kết toàn thư, 2 bà trưng vốn bọn họ Lạc, là dòng dõi Lạc tướng nghỉ ngơi Mê Linh. Trưng Trắc là vk của Thi Sách ở thị trấn Chu Diên. Thi Sách cũng là bé Lạc tướng, bé hai nhà tướng kết duyên với nhau. Lúc lên ngôi, hai Bà bắt đầu đổi sang chúng ta Trưng.

Truyền thuyết chứng thực quê nội hbt hai bà trưng ở làng Hạ Lôi và quê ngoại nhì Bà làm việc làng nam giới Nguyễn thuộc ba Vì, Hà Nội2 .

Mẹ nhì Bà là Man Thiện, được thần phả đề tên là nai lưng Thị Đoan.

Tuy nhiên, theo các sử gia hiện nay đại, thời đầu công nguyên, người Việt chưa xuất hiện họ. Tên trần Thị Đoan của người mẹ hai Bà chỉ là tên thần phả để sau này, khoảng thế kỷ 17, 18. Cả thương hiệu Man Thiện nghĩa là bạn Man tốt, rất có thể do bạn Hán điện thoại tư vấn . Còn tên của hai Bà, có xuất phát từ nghê dệt lụa truyền thống của Việt Nam, tựa như như giải pháp đặt thương hiệu theo các loài cá của những vua công ty Trần sau này vốn xuất thân tự nghề chài lưới.

Xưa kia nuôi tằm, tổ kén tốt gọi là lựa chọn chắc, tổ kén yếu hơn call là kén nhì; trứng ngài tốt gọi là trứng chắc, trứng ngài yếu hơn hotline là trứng nhì. Do đó, theo Nguyễn xung khắc Thuần, tên nhị bà vốn rất đơn giản là Trứng cứng cáp và Trứng Nhì, phiên theo giờ Hán call là Trưng Trắc và Trưng Nhị.

Khi chữ Hán chưa được truyền bá hoặc chưa xuất hiện điều khiếu nại thấm sâu vào thừa nhận thức buôn bản hội thì xu thế đặt tên tín đồ rất đơn giản và giản dị và mộc mạc, mô tả sự thêm bó với cuộc sống thường ngày đời hay và xu hướng này còn tiếp tục trong các thế hệ sau. Sau này các sử gia phương Bắc viết chệch tên hai bà thành Trắc cùng Nhị cùng với nghĩa “phản trắc” và “nhị tâm”.

Tên của ông Thi Sách, theo Thủy ghê chú của china xác định: ông chồng bà Trưng Trắc thương hiệu là Thi .

Quá trình khởi nghĩa

Do chế độ đồng hóa gắt gao và tách lột hà khắc của phòng Đông Hán so với người Việt tại Giao Chỉ đương thời, các Lạc tướng fan Việt links với nhau để hạn chế lại nhà Hán. Trưng Trắc thành thân với nam nhi Lạc tướng sống Chu Diên là Thi Sách, hai công ty cùng có chí hướng phòng Hán. Khoảng tầm năm 39-40, nhằm mục đích trấn áp người việt chống lại, Thái thú tô Định thịt Thi Sách.

*

Trưng Trắc và những Lạc tướng càng căm thù, cùng Trưng Nhị có quân bản bộ về giữ Hát Giang ni là làng Hát Môn thị trấn Phúc lâu Hà Nội. Sau một thời gian chuẩn chỉnh bị, tháng hai năm 40, 2 bà trưng chính thức phát cồn khởi nghĩa chống lại nhà Đông Hán. Cuộc khởi nghĩa được sự tận hưởng ứng của tương đối nhiều đội quân và nhân dân các nơi trực thuộc Âu Lạc cùng Nam Việt cũ. Quân nhị Bà tấn công hãm trị sở Luy Lâu.

Tô Định yêu cầu chạy về phái nam Hải (Trung Quốc). Các quận phái mạnh Hải, Cửu Chân, Nhật Nam, hợp Phố mọi hưởng ứng. Nhị bà mang được 65 thành ngơi nghỉ Lĩnh Nam. Trưng Trắc từ bỏ lập làm cho vua, xưng là Trưng con gái Vương (hay Trưng Vương).

Sự cai trị

Hai Bà Trưng ách thống trị lãnh thổ vùng Lĩnh nam của bạn Việt tương tự với cỗ Giao Chỉ ở trong phòng Hán trong 3 năm. Thời hạn cai trị ngắn ngủi và cần toan tính sẵn sàng chống lại cuộc chiến của phòng Hán khiến Hai Bà Trưng không có vận động gì đáng kể trong vấn đề xây dựng bờ cõi mà bản thân cai quản.

Do thời hạn cai trị của hbt hai bà trưng không nhiều năm và không còn tài liệu để khôi phục lại hệ thống tổ chức bộ máy thời nhị Bà Trưng. Tuy nhiên, các sử gia địa thế căn cứ trên những sử liệu tương quan đến sự cai trị trong phòng Hán trước với sau thời hbt hai bà trưng cho rằng, về cơ bạn dạng Hai Bà Trưng vẫn gia hạn hệ thống quản lý của đơn vị Hán trước đó, do fan Việt sở hữu

Các quận, huyện bởi nhà Hán lập ra trên đất Âu Lạc với Nam Việt cũ, trên cơ sở các “bộ” thời Văn Lang và Âu Lạc được kế thừa. Sử sách chứng thực Hai Bà đóng góp đô ở thị xã Mê Linh thuộc quận Giao Chỉ.

56 thị trấn thành mà hbt hai bà trưng giành được trong những quận: Quận Giao Chỉ, quận Cửu Chân, quận Nhật Nam, quận phù hợp Phố, quận mến Ngô, quận Uất Lâm, quận nam Hải.

Quân đội, tài chính và hiện tượng pháp

Đội ngũ các cánh quân bắt đầu tập hợp của các Lạc hầu, Lạc tướng, thủ lĩnh địa phương chưa có điều kiện tổ chức theo kiểu thiết yếu quy thành những đơn vị, quân thứ loại hệ thống, cấp bậc quy củ như các triều đại sau này. Thành phần chúng ta gồm bình dân trong kẻ, chạ… gia nô, nô tỳ thuộc quyền thống trị của những thủ lĩnh vùng. Các sử gia đánh giá lực lượng new họp này chưa được tổ chức nghiêm ngặt nên gồm có yếu điểm biểu hiện trong trận đánh chống Mã Viện sau này

Sử sách chỉ đánh dấu một sự kiện duy nhất tương quan tới tài chính thời hbt hai bà trưng là Trưng vương cho xá thuế trong 2 năm cho dân chúng.

Luật pháp chưa xuất hiện văn phiên bản chính thức. Các sử gia khẳng định luật thời nhì Bà Trưng là 1 thứ “tập cửa hàng pháp”, “luật tục” của khá nhiều đời trước được khôi phục và sử dụng điều hành và quản lý xã hội.

Hậu Hán thư của Phạm Việp dẫn lời tâu báo của Mã Viện lên Hán quang đãng Vũ Đế rằng khí cụ Việt không giống với phép tắc nhà Hán mang đến hơn 10 điều.

Khởi nghĩa kháng Hán

Năm 19 tuổi, Trưng Trắc được gửi cho đàn ông quan Lạc tướng thị xã Chu Diên là Thi Sách tức là năm Canh Thìn (32. CN). Vợ ông chồng đoàn tụ bắt đầu được vài năm thì Thi Sách bị tô Định làm thịt chỉ vì nhỏ hai bên tướng kết duyên với nhau, biến chuyển một lực lượng lớn, không có nơi cho sự thống trị ở trong phòng Hán.

Xem thêm: Giải Đáp: Nhôm Không Tan Trong Dung Dịch Nào Sau Đây? Nhôm Không Tan Trong Dung Dịch

Căm giận quân giặc bạo ngược, vì nợ nước nay lại thêm mối thù nhà, bà Trắc đã cùng với em là Nhị phát cồn trong toàn quận Giao Chỉ, tập hợp những Lạc hầu, Lạc tướng, lôi kéo quân sĩ với nhân dân nổi lên thuộc đánh giặc. Các quận Cửu Chân, Nhật nam giới được tin quận Giao Chỉ khởi nghĩa phần đông nổi lên hưởng trọn ứng.

“Một xin rửa sạch nước thù

Hai xin dựng lại nghiệp xưa chúng ta Hùng

Ba kêu oan ức lòng chồng

Bốn xin vẻn vẹn sở công lênh này”

Bà Trưng Trắc tiến hành tổ chức chứa tích lương thực, vận tải thu sử dụng các nhân vật hào kiệt trung thiên hạ, những người cùng chí hướng, chiêu binh tuyển tướng ở các địa phương, nên fan theo về ngày một đông.Tháng 3 năm 40, 2 bà trưng phất cờ khởi nghĩa ở thị xã Mê Linh.

Cuộc khởi nghĩa hbt hai bà trưng được chia thành 2 giai đoạn:

Lần 1: Năm 40, sau Công Nguyên

Hai Hà Trưng là Trưng Trắc và Trưng Nhị phất cờ khởi nghĩa vào mùa xuân năm 40 trên Hát Môn (nay là làng Hát Môn – Phúc lâu – Hà Nội).

Cuộc khởi nghĩa của 2 bà trưng bùng nổ và thu hút được nhân kiệt khắp nơi về gia nhập. Nghĩa quân đã nhanh lẹ đánh bại được quân nhà Hán, cai quản Mê Linh, rồi tiến về Cổ Loa và Lụy Châu. Quan lại thái thú đánh Định bỏ thành, chạy trốn về phái mạnh Hải. Quân Hán ở những quận thị xã khác cũng chạm chán thất bại. Cuộc khởi nghĩa 2 bà trưng năm 40 mang đến đây đã chiếm lĩnh được chiến thắng hoàn toàn.

Lần 2: Năm 42, sau Công Nguyên

Năm 42, đơn vị Hán bức tốc chi viện, Mã Viện là người chỉ đạo cánh quân xâm chiếm này bao gồm có: 2 vạn quân tinh nhuệ, 2 nghìn xe thuyền và các dân phu. Chúng tiến công quân ta ở đúng theo Phố, nhân dân ở hòa hợp Phố đã anh dũng chống trả mà lại vẫn chạm mặt thất bại trước quân Hán.

Sau khi chiếm được Hợp Phố, Mã Viện đã phân tách quân thành 2 đạo thủy cỗ tiến Lục Đầu và chạm chán nhau tại Lẵng Bạc:

Đạo quân bộ: đi men theo mặt đường biển, lẻn qua Quỷ Môn Quan để xuống Lục Đầu.

Đạo quân thủy: đi từ bỏ Hải Môn vượt hải dương tiến trực tiếp vào sông Bạch Đằng, sau đó từ Thái Bình tăng trưởng Lục Đầu.

*

Sau khi nhận thấy tin tức, hbt hai bà trưng kéo quân trường đoản cú Mê Linh về nghênh chiến với địch trên Lẵng Bạc. Quân ta giữ vững được Cổ Loa và Mê Linh cơ mà Mã Viện liên tiếp đuổi theo buộc quân ta đề xuất lùi về Cẩm Khê (nay thuộc ba Vì – Hà Nội). Mon 3 năm 43, hbt hai bà trưng hy sinh nghỉ ngơi Cẩm Khê. Cuộc tao loạn vẫn kéo dài đến mon 11 năm 43 tiếp đến mới bị dập tắt.

Đánh giá

Sử gia Lê Văn Hưu viết trong Đại Việt sử ký toàn thư :

“Trưng Trắc, Trưng Nhị là bầy bà, hô một giờ mà các quận Cửu Chân, Nhật Nam, phù hợp Phố, thuộc 65 thành sinh hoạt Lĩnh Ngoại hầu như hưởng ứng, vấn đề dựng nước xưng vương dễ dàng như trở bàn tay, có thể thấy hình thay đất Việt ta đầy đủ dựng được nghiệp bá vương. Nuối tiếc rằng nối sau họ Triệu cho đến trước chúng ta Ngô, trong khoảng hơn nghìn năm, bầy đàn ông chỉ cúi đầu bó tay, làm cho tôi tớ cho tất cả những người phương Bắc, há chẳng hổ thẹn với hai chị em họ Trưng là đàn bà xuất xắc sao? Ôi ! rất có thể gọi là từ vứt đi đời vậy.”

Theo sử gia Nguyễn Nghiễm thời Lê trung hưng:

“Trưng Vương là dòng dõi bậc thần minh, nhân lòng dân ân oán hận, nổi giận, khích lệ người cùng thông thường mối thù. Nghĩa quân đi mang lại đâu ngay gần xa đều hưởng ứng, 65 thành ko kể miền Ngũ Lĩnh một buổi sớm đều thu phục được, fan dân chịu khổ từ bỏ lâu, không không giống gì đã thoát khỏi vực thẳm được thấy mặt trời.

Bà trái là bậc hero khí khái hơn người. Tuy rằng quân bắt đầu tập hợp, bị tan tan khi đang thành công, cũng làm hả được lòng phẫn nộ của thần dân một chút… Khi quốc gia bị chìm đắm, thì hầu hết lại được khôi phục do một con gái chúa làm việc Mê Linh. Cơ hội đó bậc con trai mày râu bắt buộc cúi đầu ngoan ngoãn tuân theo không dám làm gì, chẳng xứng đáng thẹn lắm sao?”

Vua từ bỏ Đức viết trong Khâm định Việt sử Thông giám cưng cửng mục:

“Hai Bà Trưng ở trong phái quần thoa, chũm mà nhiệt huyết quyết tâm khởi nghĩa, làm chấn hễ cả triều đình Hán. Dẫu rằng gia thế cô đơn, không chạm mặt thời thế, mà lại cũng đủ có tác dụng phấn khởi lòng người, lưu danh sử sách. Tề những bầy nam tử râu ngươi mà chịu đựng khép nép có tác dụng tôi tớ tín đồ khác, chẳng phần đông mặt dày thẹn bị tiêu diệt lắm!”

Góc liếc qua sử liệu của Trung Quốc

*

Nguồn sử liệu thứ nhất đề cập cho chị em 2 bà trưng là cuốn Hậu Hán Thư viết vào gắng kỷ thứ 5 (sau Công nguyên) do học giả Phạm Diệp, cuốn sách nói về lịch sử nhà Hán từ năm 6 mang lại 189 AD. Những tài liệu cổ của trung quốc đề cập mang đến 2 bà bầu Bà Trưng hơi ngắn gọn, được tìm thấy trong 2 chương của Hậu Hán Thư bộc lộ về cuộc khởi nghĩa của 2 bà thời kỳ bên Tây Hán.

Ở chương 86 của Hậu Hán Thư, với tiêu đề: “Lịch sử về tộc dã man phía Nam cùng Tây Nam” (Biographies of the Southern and the Southwestern Barbarians) gồm viết:

Vào năm trang bị 16 Hán Vũ Đế (40 AD), ở quận Giao Chỉ có hai người bọn bà là Trưng Trắc với Trưng Nhị đã nổi loạn và tấn công thủ đậy của quận. Trưng Trắc là con gái của Lạc Tướng thị trấn Mê Linh, bà là vợ của Thi Sách. Bà ta là 1 chiến binh tàn bạo. đánh Định Thái Thú của quân Giao Chỉ đã dùng lao lý để kìm nén bà ta. Nhưng lại bà ta lại càng hung dữ và phòng đối hơn.

Những tộc trưởng dã man ở quận Cửu Chân, Nhật Nam, phù hợp Phố kéo với bà ta, với bà ta đã đoạt được 65 thành trì với trở thành chị em vương. Chính quyền của quận Giao Chỉ và những quận không giống chỉ hoàn toàn có thể phòng thủ để tự bảo vệ mình. Hán Vũ Đế do vậy đã sai khiến cho quận trường Sa, phù hợp Phố với Giao Châu chuẩn bị xe kéo, thuyền bè giao hàng cho xây dựng ước đường, nhằm mở lối trải qua núi nhằm cải thiện công tác vận lương.

Năm vật dụng 18 (42 AD), Vũ Đế không đúng Phục cha tướng quân Mã Viện cùng Phù Lạc hầu lưu Long dẫn rộng 1 vạn quân trường đoản cú quận ngôi trường Sa, Quý Dương, nam giới Ninh, yêu mến Ngô. Vào ngày hè năm 43, Mã Viện tái chỉ chiếm Giao Chỉ cùng diệt Trưng Trắc, Trưng Nhị, và hầu hết kẻ không giống ở phần lớn vùng rải rác. Khu vực biên giới đó bởi vì vậy đã có bình định.

Di sản

Hai Bà Trưng được coi là hero dân tộc của Việt Nam, cùng được phụng dưỡng tại các đền thờ, trong những số ấy lớn độc nhất vô nhị là Đền Hát Môn thờ 2 bà trưng tại xóm Hát Môn, ở thị xã Phúc Thọ, thành phố hà nội và Đền hai bà trưng ở quận nhị Bà Trưng, Hà Nội, đền hai bà trưng tại xã Hạ Lôi, làng mạc Mê Linh, thị xã Mê Linh, Vĩnh Phúc ni là Mê Linh, thành phố hà nội – quê hương của nhị bà.

Theo ghi nhận của sử gia Ngô Thì Sĩ, từ rất nhiều thế kỷ trước lúc đền thờ 2 bà trưng được lập ra, vì hai bà trưng chết bởi vì binh đao cần đền bái kiêng màu đỏ là màu máu: hương án hầu hết sơn màu đen, không có màu đỏ; fan dân địa phương cũng không dám mặc áo đỏ, kể toàn bộ cơ thể đến viếng thăm ví như mặc áo đỏ yêu cầu cởi bỏ để phía bên ngoài theo lệ cấm.

Ngoài ra, tại tỉnh hồ Nam (Trung Quốc) bây chừ vẫn còn miếu bái Trưng vương (miếu này đã có kiểm bệnh bởi hai bên nho đi sứ sẽ là Nguyễn Thực với Ngô Thì Nhậm) vày những cừ súy bị bắt về đất Hán sau khi khởi nghĩa của hai bà trưng thất bại lập ra để tưởng nhớ về quê nhà và cũng là biểu thị tinh thần quật cường của người việt thời nhì Bà Trưng.

Các danh xưng của 2 bà trưng (Trưng Trắc, Trưng Nhị, Trưng Vương, hai Bà Trưng) còn được để cho nhiều trường học, con đường phố, phường, xã, quận… sinh hoạt Việt Nam.

Các câu chuyện về nhì Bà Trưng, Bà Triệu, và những nữ tướng không giống được một số sử gia trích dẫn để triển khai bằng chứng cho vấn đề rằng làng mạc hội vn trước lúc bị Hán hóa là 1 trong những xã hội mẫu hệ (hay còn gọi là cơ chế mẫu hệ), trong những số đó phụ nữ hoàn toàn có thể giữ vai trò lãnh đạo mà không chạm mặt trở ngại.

Nhiều tác phẩm, sách, kịch, nhạc,… viết hoặc nhờ vào hai bà làm nhân vật chính. Vở cải lương giờ đồng hồ trống Mê Linh về cuộc khởi nghĩa của nhì bà là một vở cải lương kinh điển tại Việt Nam.

*

Đại phái nam quốc sử diễn ca gồm đoạn đề cập về cuộc khởi nghĩa của nhị Bà Trưng đã trở thành quen thuộc đối với người Việt:

Bà Trưng quê ở Châu PhongGiận bạn tham bạo thù ông xã chẳng quênChị em nặng một lời nguyềnPhất cờ nương tử vắt quyền tướng mạo quânNgàn Tây nổi áng phong trầnẦm ầm binh mã xuống gần Long BiênHồng quần nhẹ bước chinh yênĐuổi ngay lập tức Tô Định, dẹp lặng biên thànhKinh kỳ đóng cõi Mê LinhLĩnh phái mạnh riêng một triều đình nước taBa thu đảm đương sơn hàMột là báo phục nhì là Bá VươngUy danh động tới Bắc PhươngHán sai Mã Viện xuất phát tấn côngHồ Tây đua mức độ vẫy vùngNữ nhi địch với anh hùng được sao!Cẩm Khê cho lúc hiểm nghèoHai Bà thất cố cùng liều cùng với sông!Trước là nghĩa, sau là trungKể trong lịch sử nhân vật ai hơn.

Hàng năm, vào trong ngày 6 mon 3 âm lịch, là ngày giỗ hay là liên hoan tiệc tùng tưởng nhớ nhì Bà (cũng là Ngày thiếu nữ Việt phái mạnh tại miền nam trước kia) được tổ chức tại khu vực miền nam Việt phái mạnh trước năm 1975 và bây chừ tại những nơi vào nước nước ta cũng như xã hội người Việt tại nước ngoài.

Xem thêm: Tìm Số Chẵn Lớn Nhất Có 5 Chữ Số Khác Nhau Là:, Tìm Số Chẵn Lớn Nhất Có 5 Chữ Số Khác Nhau

Nhận định

Hai Bà Trưng cùng hàng chục, hàng ngàn nữ tướng, cả một đội nhóm ngũ đông đảo đàn bà Việt phái mạnh tham gia trào lưu kháng Hán, góp thêm phần tạo cần truyền thống hero bất từ trần cho giới mình và cho tất cả dân tộc mình. Nguyên tắc Mẹ và sắc tỉnh thái bình quyền trai gái in đậm đường nét trong nền văn hóa dân tộc – dân gian vn đến nỗi những học giả mang đến rằng đấy là điểm thừa trội không thể phải tranh cãi gì nữa của việt nam so với trung hoa và phương Tây.

“ … trong vòng năm đồ vật 40 sau Công nguyên, hai mẹ người nước ta là hbt hai bà trưng đã vùng dậy khởi nghĩa phòng ngoại xâm, thức tỉnh tinh thần độc lập. Đó là lần thứ nhất trong lịch sử hào hùng mà tín đồ dân nước ta đứng lên vì nền hòa bình cũng như niềm tự hào của mình”