Đặc điểm của triết học hy lạp cổ đại

     

Bài viết này sẽ tóm tắt sơ sài về hoàn cảnh ra đời và điểm sáng của triết học tập Hy Lạp cổ đại, đồng thời giới thiệu khái quát một trong những triết gia tiêu biểu.

Bạn đang xem: đặc điểm của triết học hy lạp cổ đại


I. Hoàn cảnh ra đời và điểm lưu ý của triết học tập Hy Lạp cổ đại

Tư tưởng triết học ra đời ở buôn bản hội Hy Lạp cổ đại, làng mạc hội chiếm hữu nô lệ với những xích míc gay gắt giữa tầng lớp công ty nô dân công ty và nhà nô quý tộc.

Những cuộc thôn tính từ phía bên ngoài đã có tác dụng suy yếu ớt nền gớm tế bằng tay Hy Lạp.

Do thuận tiện về đường biển nên kinh tế thương nghiệp tương đối phát triển.

Một số ngành khoa học rõ ràng thời kỳ này như toán học, đồ vật lý học, thiên văn, thuỷ văn, v.v. Ban đầu phát triển. Khoa học hiện ra và vạc triển đòi hỏi sự bao hàm của triết học.


Nhưng tư duy triết học tập thời kỳ này chưa trở nên tân tiến cao. Tri thức triết học và tri thức khoa học rõ ràng thường hoà vào nhau. Những nhà triết học lại cũng chính là các đơn vị khoa học nắm thể.

Thời kỳ này cũng diễn ra sự gặp mặt giữa Hy Lạp và những nước Ả-rập phương Đông bắt buộc triết học Hy Lạp cũng chịu đựng sự ảnh hưởng của triết học phương Đông.

Sự thành lập và phát triển của triết học Hy Lạp cổ đại tất cả một số điểm sáng như:

– gắn hữu cơ với công nghệ tự nhiên. Phần đông các đơn vị triết học tập duy vật đa số là những nhà kỹ thuật tự nhiên.

– Sự thành lập rất sớm chủ nghĩa duy vật mộc mạc, thô sơ cùng phép biện bệnh tự phát. Cuộc chống chọi giữa chủ nghĩa duy đồ và chủ nghĩa duy tâm biểu thị qua cuộc tranh đấu giữa đường lối triết học tập của Đêmôcrít và con đường lối triết học của Platôn, đại diện thay mặt cho hai tầng lớp chủ nô dân nhà và công ty nô quý tộc.

– Về mặt dấn thức, triết học tập Hy Lạp cổ xưa đã theo xu hướng của chủ nghĩa duy giác.


II. Một số trong những triết gia tiêu biểu vượt trội của nền triết học tập Hy Lạp cổ đại

1. Hêraclit (520 – 460 tr. CN)

Hêraclit là đơn vị biện chứng khét tiếng ở Hy Lạp cổ đại. Khác với các nhà triết học phái Milê, Hêraclit cho rằng chưa hẳn là nước, apeirôn, ko khí, mà chủ yếu lửa là xuất phát sinh ra vớ thảy đầy đủ sự vật.

“Mọi cái thay đổi thành lửa với lửa thành đông đảo cái giống như trao đổi xoàn thành hàng hóa và hàng hóa thành vàng”. Lửa không chỉ có là cửa hàng của đều vật mà còn là một khởi nguyên ra đời chúng. “Cái bị tiêu diệt của lửa – là sự việc ra đời của không khí, và chết choc của ko khí là sự việc ra đời của nước, từ chết choc của nước xuất hiện không khí, từ tử vong của không khí – lửa, với ngược lại”.

Bản thân vũ trụ không hẳn do chúa Trời hay như là 1 lực lượng siêu nhiên thần bí nào tạo nên ra. Nó “mãi mãi đã, đang với sẽ là ngọn lửa vĩnh viễn đang không ngừng bùng cháy và tàn lụi”.

Ví toàn bộ vũ trụ tương tự như ngọn lửa bất diệt, Hêraclit sẽ tiếp cận được với quan niệm duy vật nhấn mạnh tính lâu dài và văng mạng của núm giới.

– Dưới con mắt của Hêraclit, hồ hết sự đồ vật trong trái đất của họ đều nuốm đổi, vận động, phát triển không ngừng.

Luận điểm bất hủ của Hêraclit: “Chúng ta quan trọng tắm nhị lần trên cùng một mẫu sông”.

– Hêraclit thỏa thuận sự tồn tại với thống nhất của những mặt đối lập nhưng trong số mối quan hệ nam nữ khác nhau.

Chẳng hạn, “một bé khỉ dù đẹp mang đến đâu nhưng vẫn luôn là xấu nếu đem so nó với nhỏ người”.

Vũ trụ là một thể thống nhất, nhưng trong tâm nó luôn luôn luôn ra mắt các cuộc chiến đấu giữa những sự vật, lực lượng trái chiều nhau.

Nhờ các cuộc đấu tranh đó mà mới có hiện tượng kỳ lạ sự trang bị này bị tiêu diệt đi, sự vật khác ra đời. Điều đó làm cho vũ trụ thường xuyên trở nên tân tiến và trẻ em mãi không ngừng. Bởi vì thế, chống chọi là vương quốc của phần lớn cái, là quy luật phát triển của vũ trụ. Bản thân cuộc chống chọi giữa những mặt trái chiều luôn ra mắt trong sự hài hoà độc nhất định.

2. Đêmôcrít (khoảng 460 – 370 tr. CN)

Đêmôcrít là đại biểu xuất sắc tuyệt nhất của công ty nghĩa duy đồ gia dụng cổ đại. Nổi bật trong triết học duy vật của Đêmôcrít là thuyết nguyên tử.

– Nguyên tử là hạt vật chất không thể phân chia được nữa, hoàn toàn bé dại bé với không thể cảm nhận được bởi trực quan. Nguyên tử là vĩnh cửu, không cố gắng đổi, trong thâm tâm nó không có cái gì xảy ra nữa.

Nguyên tử gồm vô vàn hình dạng. Theo quan niệm của Đêmôcrít, những sự thiết bị là do những nguyên tử link lại cùng với nhau tạo nên. Tính đa dạng của nguyên tử tạo sự tính đa dạng và phong phú của quả đât các sự vật.

Nguyên tử tự thân, ko vận động, nhưng khi kết hợp với nhau thành đồ thể thì khiến cho vật thể và quả đât vận hễ không ngừng.

– Linh hồn, theo Đêmôcrít, cũng là 1 trong dạng vật dụng chất, được cấu tạo từ các nguyên tử quan trọng có hình cầu, năng động như ngọn lửa, có vận tốc lớn, luôn luôn luôn cồn và có mặt nhiệt làm cho cho khung hình hưng phấn cùng vận động.

Do đó, linh hồn bao gồm một tác dụng quan trọng là mang đến cho khung hình sự bắt đầu vận động. Hiệp thương chất cùng với môi trường bên ngoài cũng là một công dụng của linh hồn và được thực hiện thông qua hiện tượng lạ thở của con người.

Như vậy, vong hồn là không bất tử, nó chết cùng cùng với thể xác.

– Đêmôcrít phân nhận thức con người thành dạng dìm thức do các cơ quan xúc cảm đem lại với nhận thức dựa vào lý tính.

Nhận thức đem về do cơ quan cảm xúc là một số loại nhận thức mờ tối, chưa đem đến chân lý.

Còn nhấn thức lý tính là dấn thức thông qua phán đoán và được cho phép đạt chân lý, vì chưng nó chỉ ra loại khởi nguyên của thế giới là nguyên tử, tính phong phú và đa dạng của trái đất là vì sự chuẩn bị xếp không giống nhau của các nguyên tử.

– Đêmôcrít đã gồm có quan điểm tiến bộ về mặt đạo đức.

Theo ông, phẩm chất nhỏ người không hẳn ở lời nói mà ở bài toán làm. Con tín đồ cần hành động có đạo đức.

Còn hạnh phúc của con tín đồ là ở năng lực trí tuệ, tài năng tinh thần nói chung, đỉnh điểm của hạnh phúc là trở thành nhà thông thái, trở thành công xuất sắc dân của chũm giới.

3. Platôn (427 – 347 tr. CN)

Platôn là công ty triết học tập duy trung ương khách quan.

– Điểm trông rất nổi bật trong hệ thống triết học tập duy chổ chính giữa của Platôn là lý thuyết về ý niệm.

Trong lý thuyết này, Platôn đưa ra quan niệm về hai vậy giới: quả đât các sự thiết bị cảm biết và nhân loại ý niệm.

Theo ông, quả đât các sự thứ cảm biết là không chân thực, không đúng đắn, vì những sự thứ không hoàn thành sinh ra cùng mất đi, luôn luôn nỗ lực đổi, vận động, trong chúng không có cái gì ổn định định, bền vững, trả thiện.

Còn thế giới ý niệm là nhân loại của những cái phi cảm tính, phi đồ thể, là quả đât của đúng đắn, chân thực và những sự đồ cảm biết chỉ là loại bóng của ý niệm.

Xem thêm: Các Loại Bánh Điểm Tâm Của Trung Quốc, Bánh Điểm Tâm Trong Phim Cổ Trang

Nhận thức của nhỏ người, theo Platôn không phải là bội nghịch ánh các sự đồ gia dụng cảm biết của trái đất khách quan, nhưng là dấn thức về ý niệm.

Thế giới ý niệm bao gồm trước quả đât các đồ vật cảm biết, sinh ra trái đất cảm biết. Ví dụ: cái cây, nhỏ ngựa, nước… là do ý niệm siêu tự nhiên và thoải mái về cái cây, nhỏ ngựa, nước… sinh ra. Hoặc khi nhìn những sự thiết bị thấy đều nhau là vị trong đầu ta đã tất cả sẵn ý niệm về việc bằng nhau.

Từ quan niệm trên, Platôn chỉ dẫn khái niệm “tồn tại” với “không tồn tại”. “Tồn tại” theo ông là chiếc phi đồ gia dụng chất, dòng được phân biệt bằng trí tuệ hết sức nhiên, là cái có tính sản phẩm nhất. Còn “không tồn tại” là đồ gia dụng chất, cái gồm tính máy hai so với chiếc tồn tại phi trang bị chất.

Như vậy, đạo giáo về ý niệm cùng tồn trên của Platôn mang ý nghĩa chất duy trung khu khách quan lại rõ nét.

– Lý luận nhận thức của Platôn cũng có tính chất duy tâm.

Theo ông, học thức là cái gồm trước những sự thiết bị cảm biết nhưng không phải là sự khái quát tay nghề trong quy trình nhận thức các sự đồ dùng đó. Vì thế nhận thức bé người không hẳn là làm phản ánh những sự đồ gia dụng của trái đất khách quan, cơ mà chỉ là quy trình nhớ lại, hồi ức lại của linh hồn những chiếc đã quên khuấy trong quá khứ.

Trên các đại lý đó, Platôn phân hai loại tri thức: tri thức trọn vẹn đúng đắn, tin cẩn và trí thức mờ nhạt. Loại trước tiên là trí thức ý niệm, học thức của linh hồn trước khi nhập vào thân xác và giành được nhờ hồi tưởng. Loại thứ nhị lẫn lộn đúng sai, là học thức nhận được phụ thuộc nhận thức cảm tính, sinh hoạt đó không có chân lý.

– Những quan niệm về xã hội của Platôn thể hiện tập trung trong quan niệm về đơn vị nước lý tưởng.

Ông đã phê phán ba vẻ ngoài nhà nước trong lịch sử dân tộc và xem đó là những hiệ tượng xấu. Một là, bên nước của bọn vua chúa xây dừng trên sự khát vọng giàu có, say đắm danh vọng đưa đến sự cướp đoạt. Nhị là, đơn vị nước quân phiệt là công ty nước của số không nhiều kẻ phong phú áp bức số đông, công ty nước trái chiều giữa giàu và nghèo mang đến các tội ác. Tía là, nhà nước dân công ty là đơn vị nước tồi tệ, quyền lực thuộc về số đông, sự trái chiều giàu – nghèo trong bên nước này hết sức gay gắt.

Còn trong đơn vị nước lý tưởng, sự tồn tại với phát triển trong phòng nước lý tưởng dựa vào sự phát triển của cung ứng vật chất, sự phân công hài hoà những ngành nghề và giải quyết mâu thuẫn giữa các yêu cầu xã hội.

3. Arixtốt (384 – 322 tr. CN)

*
*
Tượng Arixtốt trong khuôn viên một trường đại học. Mối cung cấp ảnh: Internet.– những nhà sáng lập công ty nghĩa Mác coi Arixtốt là cỗ óc bách khoa nhất trong số các nhà tư tưởng cổ xưa Hy Lạp.

Triết học của ông cùng rất triết học tập của Đêmôcrít với Platôn làm nên giai đoạn vạc triển cao nhất của triết học tập Hy Lạp.

Là bộ óc bách khoa, Arixtốt đã nghiên cứu và phân tích nhiều ngành khoa học: triết học, lôgíc học, tâm lý học, công nghệ tự nhiên, sử học, thiết yếu trị học, đạo đức học, mỹ học.

– Sự phê phán của Arixtốt so với Platôn là sự đóng góp quan trọng đặc biệt trong lịch sử dân tộc triết học.

Đặc biệt là sự phê phán đối với học thuyết ý niệm của Platôn. Theo Arixtốt, ý niệm của Platôn là không bổ ích cho nhận thức của bé người, bởi nó nằm trong về thế giới bên tê – là dòng phi thực thể, vì thế nó không hữu dụng cho cắt nghĩa tri thức về các sự đồ vật của thế giới quanh ta, phụ thuộc nó con fan không thể nhận ra được nhân loại bên ngoài.

– quý hiếm của triết học tập Arixtốt còn diễn đạt ở ý kiến về trái đất tự nhiên.

Tự nhiên là cục bộ những sự vật tất cả một phiên bản thể vật hóa học mãi mãi di chuyển và phát triển thành đổi. Trải qua vận động mà lại giới tự nhiên và thoải mái được bộc lộ ra.

Vận động không tách rời đồ dùng thể từ bỏ nhiên. Vận động của giới từ bỏ nhiên có khá nhiều hình thức: sự tăng cùng giảm; sự chuyển đổi về chất hay sự chuyển hóa; sự ra đời và tiêu diệt; sự chuyển đổi trong không gian, v.v..

Quan niệm về giới tự nhiên của Arixtốt cũng biểu hiện sự dao động giữa chủ nghĩa duy đồ và công ty nghĩa duy tâm. Giới trường đoản cú nhiên, theo ông vừa là vật chất đầu tiên, cửa hàng của hầu như sinh tồn, vừa là hình dáng (cái chuyển từ phía bên ngoài vật chất).

– dấn thức luận của Arixtốt gồm một vai trò đặc trưng trong lịch sử vẻ vang triết học Hy Lạp cổ đại.

Lý luận dấn thức của ông được xây dựng một phần trên cửa hàng phê phán lý thuyết Platôn về “ý niệm” và “sự hồi tưởng”.

Trong lý luận dấn thức của mình, Arixtốt thừa nhận nhân loại khách quan tiền là đối tượng người sử dụng của dấn thức, là mối cung cấp gốc, kinh nghiệm và cảm giác. Tự nhiên là tính đồ vật nhất, tri thức là tính vật dụng hai.

Cảm giác có vai trò đặc trưng trong dấn thức, nhờ cảm xúc về đối tượng người tiêu dùng mà có trí thức đúng, có kinh nghiệm tay nghề và lý trí hiểu hiểu rằng về đối tượng. Ở đây, Arixtốt đã ưng thuận tính khách quan của nỗ lực giới.

Về các giai đoạn của nhận thức, Arixtốt vượt nhận tiến trình cảm tính là tiến trình thứ nhất, quá trình nhận thức trực quan liêu (ví dụ sự quan sát nhật thực, nguyệt thực bằng mắt thường). Còn dìm thức lý tính là quy trình tiến độ thứ hai, quá trình này yên cầu sự bao gồm hóa, trừu tượng hóa để rút ra tính thế tất của hiện tượng.

Sai lầm có tính chất duy vai trung phong của Arixtốt ở đó là thần thánh hóa thừa nhận thức lý tính, coi nó như là công dụng của linh hồn, của Thượng đế.

Tuy nhiên, nhìn chung nhận thức luận của Arixtốt cất đựng các yếu tố của xúc cảm luận và kinh nghiệm tay nghề luận có định hướng duy vật.

– Arixtốt cũng đều có những nghiên cứu và phân tích sâu sắc đẹp về những vấn đề của lôgíc học và phép biện chứng.

Ông gọi lôgíc học là khoa học về hội chứng minh, trong những số đó phân biệt hai loại luận đoán từ dòng riêng mang lại cái thông thường (quy nạp) cùng từ cái chung đến dòng riêng (diễn dịch).

Ông cũng trình diễn các quy quy định của lôgíc: quy cách thức đồng nhất, quy luật pháp cấm mâu thuẫn trong tứ duy, quy luật bài trừ cái lắp thêm ba.

Arixtốt còn gửi ra cách thức chứng minh cha đoạn (tam đoạn luận), v.v..

Phép biện triệu chứng của Arixtốt xung quanh sự biểu thị ở các quan niệm về các vật thể thoải mái và tự nhiên và sự đi lại của chúng, còn biểu đạt rõ trong sự lý giải về loại riêng và loại chung.

Khi phê phán Platôn bóc tách rời “ý niệm” như thể cái thông thường khỏi những sự đồ gia dụng cảm biết được như là cái riêng, Arixtốt đã cố gắng khảo gần cạnh cái thông thường trong sự thống độc nhất vô nhị không tách bóc rời với mẫu riêng. Theo ông, dấn thức cái thông thường trong cái hiếm hoi là thực ra của nhấn thức cảm tính.

– Đạo đức học tập được Arixtốt xếp vào một số loại khoa học đặc biệt quan trọng sau triết học.

Trong đạo đức học ông đặc biệt suy nghĩ vấn đề phẩm hạnh. Theo ông phẩm hạnh là cái xuất sắc đẹp nhất, là tiện ích tối cao mà hồ hết công dân cần được có. Phẩm hạnh của con tín đồ thể hiện tại ở quan niệm về hạnh phúc.

Xã hội có không ít quan niệm khác biệt về đạo đức, song, theo Arixtốt, niềm hạnh phúc phải gắn liền với chuyển động nhận thức, với mong vọng là điều thiện.

Xem thêm: Đàn Bà Ngoại Tình Với Trai Trẻ Vì Đâu Và Nên Giải Quyết Như Thế Nào? &Bull; Thám Tử 3 Miền

Tóm lại, triết học tập của Arixtốt tuy còn phần đông hạn chế, dao động giữa nhà nghĩa duy thiết bị và chủ nghĩa duy tâm, nhưng lại ông vẫn xứng đáng là bộ óc mũm mĩm nhất trong các bộ óc béo phì của triết học cổ điển Hy Lạp.